Kalosze dziecięce produkuje się najczęściej z PVC, kauczuku naturalnego oraz różnych elastomerów termoplastycznych, takich jak TPE. Sam rodzaj materiału nie pozwala jednak jednoznacznie stwierdzić, czy gotowy produkt jest bezpieczny. Znaczenie mają również jego dokładny skład, zastosowane dodatki, jakość surowców oraz zgodność z wymaganiami obowiązującymi dla produktów wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej.

   Dlatego określenie „kalosze bez PVC dla dzieci” mówi nam coś ważnego o zastosowanym materiale, ale nie jest certyfikatem bezpieczeństwa. Podobnie napis „kauczuk naturalny” nie oznacza automatycznie, że produkt jest lepszy pod każdym względem, a TPE nie jest jedną, zawsze identyczną substancją.

   Warto więc wiedzieć, co właściwie kryje się pod tymi nazwami i na jakie informacje patrzeć przed zakupem.

   Z czego właściwie robi się kalosze dziecięce?

   Materiał na kalosze musi przede wszystkim nie przepuszczać wody, wytrzymywać wielokrotne zginanie i umożliwiać uformowanie buta o odpowiedniej podeszwie i cholewce.

   W kaloszach dziecięcych najczęściej spotkamy trzy grupy materiałów:

•        PVC, czyli polichlorek winylu,    
   
•        kauczuk naturalny, z którego po odpowiednim przetworzeniu powstaje guma,    
   
•        TPE, czyli różne elastomery termoplastyczne.    

   Producenci wybierają je ze względu na wodoodporność, elastyczność, masę gotowego buta, odporność na zużycie i niską temperaturę oraz koszt produkcji.

   Nie ma przy tym jednego materiału najlepszego w każdej sytuacji. Dwa kalosze wykonane nominalnie z tego samego tworzywa mogą różnić się sztywnością, trwałością czy zachowaniem na mrozie, ponieważ znaczenie ma cała receptura materiału i konstrukcja buta.

   Materiały na kalosze - w skrócie

   Najważniejszy wniosek jest prosty: nie da się ocenić bezpieczeństwa kaloszy wyłącznie na podstawie słowa „PVC”, „TPE” albo „kauczuk”. Liczy się gotowy produkt, jego skład i zgodność z wymaganiami bezpieczeństwa.

   Kalosze z PVC - czym jest PVC i dlaczego się go stosuje?

   PVC, czyli polichlorek winylu, jest tworzywem sztucznym powszechnie wykorzystywanym do produkcji wyrobów, które mają być trwałe i odporne na wodę. W kaloszach jego dużą zaletą jest możliwość wykonania całej wodoodpornej konstrukcji w stosunkowo prostym procesie produkcyjnym.

   PVC pozwala uzyskać:

•        bardzo dobrą wodoodporność,    
   
•        trwałą powierzchnię,    
   
•        różne kolory i wzory,    
   
•        powtarzalny kształt,    
   
•        stosunkowo niski koszt produkcji.    

   Sam polichlorek winylu nie opisuje jednak całego składu gotowego kalosza.

   Aby uzyskać miękkie i elastyczne PVC, stosuje się odpowiednią recepturę zawierającą dodatkowe substancje. Jedną z grup takich dodatków są plastyfikatory, czyli substancje zwiększające elastyczność tworzywa.

   Część plastyfikatorów należy do ftalanów. Nie oznacza to jednak, że każdy plastyfikator jest ftalanem ani że wszystkie ftalany mają takie same właściwości lub podlegają takim samym ograniczeniom.

   To właśnie rozróżnienie jest istotne przy odpowiedzi na pytanie o bezpieczeństwo PVC.

   Czy kalosze z PVC są bezpieczne dla dziecka?

   Kalosze wykonane z PVC nie są automatycznie produktem niebezpiecznym. O bezpieczeństwie decyduje skład gotowego produktu, zastosowane dodatki oraz spełnienie wymagań obowiązujących na rynku UE.

   PVC jest nazwą polimeru, czyli materiału stanowiącego podstawę tworzywa. Nie jest nazwą jednej konkretnej receptury. Dwa produkty z PVC mogą zawierać inne plastyfikatory, pigmenty, stabilizatory i pozostałe dodatki.

   W Unii Europejskiej stosowanie części ftalanów zostało ograniczone przepisami REACH. Przykładowo DEHP, DBP, BBP i DIBP nie mogą występować w objętych ograniczeniem artykułach w stężeniu równym lub wyższym niż 0,1% masy uplastycznionego materiału - indywidualnie lub w określonej kombinacji. REACH zawiera też osobne ograniczenia dotyczące innych substancji i grup produktów.

   Nie oznacza to ani że „wszystkie ftalany są zakazane”, ani że każdy produkt wykonany z PVC zawiera substancje objęte ograniczeniami.

   REACH jest przy tym rozporządzeniem prawnym, a nie certyfikatem produktu. Stwierdzenie producenta „zgodne z REACH” nie jest więc odpowiednikiem niezależnego znaku jakości. Oznacza deklarację zgodności produktu z odpowiednimi wymaganiami prawa chemicznego.

   W przypadku artykułów konsumenckich przepisy REACH przewidują również prawo konsumenta do informacji o określonych substancjach wzbudzających szczególnie duże obawy, jeżeli występują w produkcie powyżej poziomu określonego w przepisach.

   Dlatego zamiast pytać wyłącznie „czy PVC jest szkodliwe?”, lepiej zapytać: kto wyprodukował lub wprowadził kalosze na rynek, czy można ustalić ich skład i czy produkt pochodzi z legalnego, kontrolowanego kanału sprzedaży?

   Kalosze bez PVC - co właściwie oznacza ten napis?

   Kalosze bez PVC to modele, w których PVC nie jest materiałem użytym do wykonania zasadniczej konstrukcji kalosza. Mogą być wykonane na przykład z kauczuku naturalnego albo odpowiedniego elastomeru termoplastycznego.

   Napis „PVC free” może być przydatną informacją dla rodzica, który świadomie chce unikać PVC. Nie należy jednak interpretować go szerzej, niż rzeczywiście oznacza.

   „Bez PVC” nie znaczy automatycznie:

•        bez jakichkolwiek dodatków chemicznych,    
   
•        hipoalergiczne,    
   
•        całkowicie obojętne dla każdego użytkownika,    
   
•        ekologiczne,    
   
•        biodegradowalne,    
   
•        bezpieczniejsze od każdego produktu z PVC.    

   Każdy materiał jest określoną substancją lub mieszaniną substancji. Hasło „bez chemii” nie ma więc w tym kontekście sensu technicznego.

   Jeżeli producent podaje „PVC free”, warto sprawdzić kolejny krok: z czego kalosz został wykonany zamiast PVC?

   Kauczuk naturalny - czy to najlepszy materiał na kalosze dla dziecka?

   Kauczuk naturalny jest surowcem pochodzenia naturalnego, z którego po odpowiednim przetworzeniu otrzymuje się elastyczną gumę wykorzystywaną m.in. w produkcji kaloszy.

   Kalosze z kauczuku naturalnego mogą być miękkie i elastyczne, dlatego materiał ten dobrze nadaje się do obuwia, które podczas chodzenia musi wielokrotnie zginać się razem ze stopą.

   Typowe zalety kauczuku naturalnego to:

•        wysoka elastyczność,    
   
•        możliwość wykonania miękkiej konstrukcji,    
   
•        dobre właściwości użytkowe,    
   
•        brak PVC, jeżeli cały model został wykonany zgodnie z taką deklaracją.    

   Kauczuk naturalny ma jednak również ograniczenia.

   Produkty z niego wykonane bywają droższe, a niektóre modele mogą być stosunkowo ciężkie. Guma z czasem również się starzeje - wpływ mają na nią temperatura, światło, warunki przechowywania i sposób użytkowania.

   Nie należy więc wyciągać wniosku, że „naturalny” automatycznie oznacza „bezpieczniejszy” albo „lepszy”. Właściwości gotowego kalosza zależą także od receptury mieszanki gumowej i jakości produkcji.

   TPE w kaloszach - co to jest i czym różni się od PVC?

   TPE oznacza termoplastyczne elastomery - grupę materiałów, które łączą elastyczność charakterystyczną dla gumy z możliwością formowania typową dla tworzyw termoplastycznych.

   Ważne jest słowo „grupa”. TPE nie oznacza jednej konkretnej substancji o zawsze identycznych właściwościach.

   W zależności od rodzaju i receptury TPE można uzyskać materiał:

•        lekki,    
   
•        miękki i elastyczny,    
   
•        odporny na wielokrotne zginanie,    
   
•        zachowujący dobre właściwości w niższych temperaturach,    
   
•        produkowany bez PVC.    

   Dlatego TPE jest często wykorzystywane jako alternatywa dla PVC w kaloszach dziecięcych.

   Nie należy jednak wnioskować, że każdy produkt z napisem „TPE” ma identyczny skład albo parametry. Właściwości zależą od konkretnego rodzaju elastomeru i dodatków zastosowanych przez producenta.

   Jeżeli zależy Ci konkretnie na kaloszach dla dzieci bez PVC, warto szukać jednoznacznej deklaracji producenta „PVC free”, a nie zakładać tego wyłącznie na podstawie ogólnej nazwy materiału.

   Kauczuk, TPE czy PVC - porównanie materiałów

   Tabela pokazuje typowe właściwości poszczególnych grup materiałów, a nie parametry gwarantowane dla każdego produktu.

   Przykładowo dobry kalosz z PVC może być bardziej elastyczny niż słabo zaprojektowany model z innego materiału. Podobnie sam kauczuk naturalny nie gwarantuje niskiej masy, odpowiedniej szerokości czy dobrej podeszwy.

   Na jakie oznaczenia zwrócić uwagę przy zakupie kaloszy?

   Przy wyborze kaloszy dla dziecka warto sprawdzić przede wszystkim informacje umożliwiające identyfikację produktu, producenta oraz faktycznie zastosowanego materiału.

   Praktyczna lista kontrolna wygląda tak:

•        sprawdź dokładną nazwę materiału podaną przez producenta,    
   
•        jeśli chcesz unikać PVC, poszukaj jednoznacznej informacji „PVC free”,    
   
•        sprawdź producenta oraz podmiot odpowiedzialny za produkt na rynku UE,    
   
•        zwróć uwagę na dostępność wiarygodnego opisu składu,    
   
•        sprawdź, czy producent podaje informacje dotyczące konkretnych substancji lub przeprowadzonych badań,    
   
•        przy dodatkowych certyfikatach sprawdź, czego dokładnie dotyczą,    
   
•        unikaj anonimowych produktów, przy których trudno ustalić producenta lub importera.    

   Warto wiedzieć, że obowiązkowe oznakowanie materiałowe obuwia w UE nie musi podawać dokładnej nazwy tworzywa. Przepisy wymagają oznaczenia materiałów głównych części obuwia, ale stosują między innymi ogólną kategorię „inne materiały”. Z samego standardowego piktogramu na kaloszu nie zawsze dowiemy się więc, czy chodzi o PVC, TPE czy konkretną mieszankę gumy.

   Dlatego przy porównywaniu produktów przydatniejszy bywa dokładny opis producenta lub karta produktu.

   Nie należy również oczekiwać oznaczenia CE na każdych kaloszach dziecięcych. CE jest wymagane tylko dla grup produktów objętych konkretnymi przepisami unijnymi przewidującymi taki znak. Zwykłe obuwie konsumenckie podlega ogólnym zasadom bezpieczeństwa produktów i innym właściwym regulacjom, ale sam brak znaku CE nie świadczy o tym, że kalosze są nielegalne lub niebezpieczne.

   REACH, certyfikaty i deklaracje - co naprawdę mówią o kaloszach?

   REACH określa europejskie zasady dotyczące substancji chemicznych, w tym ograniczenia ich stosowania w różnych produktach. Nie jest nazwą certyfikatu przyznawanego kaloszom.

   Dlatego hasło „REACH compliant” należy traktować jako informację o deklarowanej zgodności z odpowiednimi wymaganiami prawnymi, a nie jako niezależny znak jakości.

   Podobnie z certyfikatami: warto sprawdzić:

•        kto go wydał,    
   
•        czego dokładnie dotyczy,    
   
•        czy badano gotowy produkt, czy tylko jeden z jego materiałów,    
   
•        jaki zakres substancji obejmowało badanie.    

   Certyfikat dotyczący tkaniny użytej w podszewce nie musi automatycznie potwierdzać parametrów gumowej cholewki i podeszwy.

   Najbardziej wartościowa jest więc konkretna informacja: jaki element został przebadany, według jakich kryteriów i czego dotyczy wynik.

   Jakie kalosze wybrać dla dziecka?

   Jeżeli chcesz uniknąć PVC, najprostszym rozwiązaniem jest wybór modelu jednoznacznie opisanego jako PVC free i wykonanej z kauczuku naturalnego albo odpowiedniego TPE.

   Jeżeli natomiast rozważasz kalosze z PVC, sama obecność tego tworzywa nie powinna być jedynym kryterium odrzucenia produktu. Znacznie istotniejsze jest pochodzenie produktu, możliwość zidentyfikowania producenta lub importera oraz zgodność wyrobu z obowiązującymi wymaganiami.

   Materiał jest przy tym tylko jednym z elementów dobrych kaloszy dziecięcych.

   Przed zakupem warto również ocenić:

•        szerokość i kształt buta,    
   
•        miejsce na palce,    
   
•        elastyczność podeszwy,    
   
•        masę,    
   
•        przyczepność bieżnika,    
   
•        wysokość cholewki,    
   
•        sposób dopasowania przy kostce i łydce,    
   
•        komfort chodzenia.    

   Kalosze wykonane z bardzo dobrego materiału, ale źle dopasowane do stopy dziecka, nadal nie będą dobrym wyborem.

   Jeśli zależy Ci na kaloszach bez PVC dla dzieci, przed zakupem sprawdź dokładny materiał konkretnego modelu i tabelę rozmiarów. W UVKids.pl przy produktach podajemy informacje o materiale, aby łatwiej było porównać dostępne rozwiązania.

   Najczęstsze pytania o materiały w kaloszach dziecięcych

   Czy kalosze z PVC są bezpieczne dla dziecka?

   Tak, kalosze z PVC mogą być bezpieczne dla dziecka, jeżeli gotowy produkt spełnia obowiązujące wymagania. PVC jest nazwą tworzywa, a nie jednej konkretnej receptury. Znaczenie mają zastosowane plastyfikatory i inne dodatki, sposób produkcji oraz kontrola gotowego wyrobu. Dlatego nie należy traktować każdego produktu z PVC jako automatycznie niebezpiecznego.

   Czy PVC w kaloszach jest toksyczne?

   Nie można stwierdzić, że samo słowo „PVC” oznacza toksyczny kalosz. Przy ocenie bezpieczeństwa trzeba uwzględnić skład konkretnego produktu. Niektóre substancje stosowane jako dodatki do tworzyw podlegają w UE ograniczeniom, ale nie oznacza to, że wszystkie produkty z PVC zawierają niedozwolone substancje.

   Co oznacza „kalosze bez PVC”?

   „Kalosze bez PVC” oznacza, że do wykonania kaloszy nie zastosowano PVC jako materiału konstrukcyjnego. Zamiast niego producent może używać na przykład kauczuku naturalnego albo TPE. Określenie PVC free nie jest jednak samo w sobie certyfikatem bezpieczeństwa, ekologiczności ani hipoalergiczności produktu.

   Czy kalosze z kauczuku naturalnego są bezpieczniejsze?

   Nie można uznać wszystkich kaloszy z kauczuku naturalnego za automatycznie bezpieczniejsze od wszystkich modeli z PVC lub TPE. Kauczuk ma wiele praktycznych zalet, między innymi wysoką elastyczność, ale bezpieczeństwo zależy od całej receptury gotowego produktu, jakości użytych surowców i kontroli produkcji.

   Co jest lepsze: TPE czy PVC?

   Nie ma jednej odpowiedzi, ponieważ oba materiały występują w wielu odmianach i recepturach. TPE może umożliwiać wykonanie lekkiego, elastycznego kalosza bez PVC, natomiast PVC jest trwałe, wodoodporne i stosunkowo niedrogie. Przy wyborze warto ocenić gotowy produkt, a nie tylko nazwę materiału.

   Z czego są wykonane kalosze dziecięce?

   Kalosze dziecięce produkuje się przede wszystkim z PVC, kauczuku naturalnego oraz różnych elastomerów termoplastycznych, takich jak TPE. Każda z tych grup materiałów może zapewniać bardzo dobrą wodoodporność, ale różni się między innymi elastycznością, masą, ceną i zachowaniem w niskiej temperaturze.

   Jak sprawdzić, z czego wykonane są kalosze?

   Najlepiej sprawdzić opis producenta lub dokładną specyfikację produktu. Obowiązkowe oznakowanie materiałowe obuwia może używać ogólnej kategorii „inne materiały”, dlatego sam piktogram nie zawsze pozwala rozpoznać PVC, TPE czy rodzaj gumy. Jeśli producent deklaruje „PVC free”, warto również sprawdzić, jaki materiał zastosowano zamiast PVC.

   Czy napis „PVC free” oznacza, że kalosze są ekologiczne?

   Nie. Napis „PVC free” oznacza brak PVC, ale sam w sobie nie potwierdza ekologiczności produktu. Aby ocenić wpływ kaloszy na środowisko, trzeba brać pod uwagę znacznie więcej czynników, między innymi rodzaj surowców, proces produkcji, trwałość produktu, możliwość recyklingu i transport.